Dopamine, Serotonin, Adrenaline – chất dẫn hạnh phúc

Kỹ năng sống hạnh phúc là một vấn đề lớn, xin chia sẻ một góc độ nhỏ thông qua cơ chế và dinh dưỡng của 3 chất dẫn truyền thần kinh cơ bản Dopamine, Serotonin, Adrenaline. Qua chuỗi bài viết tiếp theo.

Dopamine là gì?
Dopamine là một hóa chất hữu cơ được tạo ra từ chất tyrosine, có chức năng vừa là hormone vừa là chất dẫn truyền thần kinh và đóng vai trò quan trọng trong não và cơ thể.

Hormone dopamine là gì?
Nhiều người gọi dopamine là “hormone hạnh phúc” bởi chúng có nhiều tác dụng tốt đối với tinh thần và thể chất của con người.

Khi hormone hạnh phúc dopamine trong cơ thể được giải phóng với số lượng lớn, bạn sẽ có cảm giác thích thú, hưng phấn, tràn đầy cảm hứng. Ngược lại, mức độ dopamine thấp sẽ làm giảm động lực, giảm sự nhiệt tình, giảm khả năng tập trung và hạn chế điều chỉnh các chuyển động của cơ thể.

Không có mô tả ảnh.

Công dụng của Dopamine
Tác động đến chuyển động cơ thể, cảm xúc và tư duy
Các neuron (nơ ron) Dopamine có phần thân nằm ở não giữa với các bó sợi thần kinh (sợi trục) kéo dài đến nhiều khu vực khác nhau của não, giúp truyền dopamine từ bộ phận này đến bộ phận kia của não. Những kết nối này được gọi là các đường truyền dopamine.

Các đường truyền dopamine sẽ truyền tín hiệu đến phần vỏ não trước trán, là khu vực quan trọng ảnh hưởng đến khả năng giải quyết vấn đề, tư duy phức tạp, trí nhớ, trí thông minh và ngôn ngữ. Các đường truyền tín hiệu Dopamine còn kết nối với hạch hạnh nhân có vai trò quan trọng trong quá trình xử lý cảm xúc và kiểm soát trí nhớ của não bộ.

Kiểm soát động lực và cảm giác khen thưởng
Mặt khác, neuron dopamine còn đóng vai trò chủ đạo trong việc kiểm soát động lực và cảm giác “tưởng thưởng”, khích lệ cho chủ thể. Dopamine giúp mang lại niềm vui và cảm giác hưng phấn tức thời, khiến con người muốn có được nó nhiều hơn.

Trong rượu bia và các chất kích thích có cocain, nicotin chứa một hàm lượng dopamine đáng kể, giúp kích thích hệ thống tưởng thưởng trong não do dopamine quy định. Đây chính là lý do con người thường tìm đến các chất kích thích, rượu bia hoặc kể cả ma túy khi căng thẳng, chán chường.

Dopamine còn được nạp vào cơ thể bằng cảm giác hoàn thành, hân hoan khi đạt được một thành tựu nào đó. Quá trình nảy sinh mong muốn và nỗ lực đạt được mục tiêu đề ra sẽ làm gia tăng mức độ hài lòng, tức lượng dopamine trong cơ thể. Vì vậy con người có xu hướng muốn đạt được nhiều thành công, hoàn thành càng nhiều mục tiêu thì càng cảm thấy thỏa mãn, hạnh phúc.

Không có mô tả ảnh.

Ngược lại, tình trạng thiếu dopamine có thể khiến bạn cảm thấy lười biếng, kém linh hoạt và để lâu có thể dẫn tới trầm cảm.

Các vai trò khác
Bên ngoài hệ thống thần kinh trung ương, dopamine hoạt động chủ yếu như một sứ giả paracrine địa phương (hình thức giao tiếp giữa các tế bào, trong đó một tế bào tạo ra tín hiệu để tạo ra những thay đổi trong các tế bào lân cận, từ đó làm thay đổi hành vi của các tế bào đó).

Trong các mạch máu, dopamine ức chế giải phóng norepinephrine và hoạt động như thuốc giãn mạch (ở nồng độ bình thường)

Trong tuyến tụy, dopamine kiềm chế và giảm sản xuất insulin.

Ở thận dopamine thúc đẩy quá trình bài tiết natri và lượng nước tiểu

Trong hệ thống tiêu hóa, dopamine làm giảm nhu động đường tiêu hóa và bảo vệ niêm mạc ruột.

Trong hệ thống miễn dịch, dopamine giảm hoạt động của tế bào lympho.

Ngoại trừ các mạch máu, dopamine trong mỗi hệ thống ngoại vi này được tổng hợp cục bộ và phát huy tác dụng của nó gần các tế bào giải phóng nó.

Các vấn đề thường gặp:
-Hội chứng chân không nghỉ
-Trầm cảm
-Mất ngủ mãn tính
-Parkinson
-Nghiện ma túy
-Rối loạn lưỡng cực
-Mất ngủ
-Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD)

Những vấn đề cần lưu ý:
Một số triệu chứng phổ biến khi thiếu dopamine bao gồm:

-Thiếu tập trung, trí nhớ kém, tư duy chậm
-Suy giảm ham muốn
-Khó ngủ hoặc suy giảm chất lượng giấc ngủ
-Hay mệt mỏi, thiếu năng lượng, uể oải, thiếu động lực,
-Tâm trạng thay đổi thất thường, cảm xúc không ổn định
-Run tay chân, cứng cơ bắp, khó giữ thăng bằng
-Táo bón, mất cảm giác ăn uống, khó ăn khó nuốt,
-Gặp ảo giác
-Trầm cảm, thậm chí có suy nghĩ muốn tự tử.

Do thiếu dopamine nên một số người tìm đến sex, các thú vui không lành mạnh như sử dụng các chất kích thích, cờ bạc, uống rượu…để cố gắng cảm thấy tốt hơn. Những thói quen này đều có hại tới cơ thể và sức khỏe về lâu dài.

Thông thường quá trình tiết hormone dopamine sẽ được điều khiển bởi hệ thần kinh. Do vậy để gia tăng lượng hormone này một các tự nhiên, người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp thông qua chế độ ăn và lối sống sinh hoạt.

Trong hình ảnh có thể có: một hoặc nhiều người, cây, ngoài trời và cận cảnh

(tổng hợp tài liệu Y khoa thế giới)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *